Tord Gustavsen Quartet’in kuyusu: The Well

Bu ara BB olarak caz üzerine baya bir yazı karaladık. Ben geçen hafta sonu –huzur içinde yatsın- Esbjörn Svensson’un triosuyla birlikte son çıkan albümü 301’i biraz dilim döndüğünce tanıtmaya çalıştım. Ardından sevgili Hande, taa İngilisterelerden, Londralardan caz festivali hakkında bizi aydınlattı oldukça geniş bir şekilde. Hatta yine yazarlarımızdan Erdal da önümüzdeki günlerde bir caz yazısı kaleme alacağını –en azından biz yazarlara- belirtti. Kısacası kasım boyunca caza bulandık iyiden iyiye. Güzel bir konsept oldu aslında kasım için. Son olarak bu hususta bir albüm tanıtarak, kendi adıma noktalıyorum caz konseptimi. Tord Gustavsen’i ele alıyoruz efendim bugün. Ve onun son albümü The Well’i..

Esbjörn –rahmetli- İsveçli’ydi, Tord da –uzun ömürlü olsun- Norveçli bir piyanist. Kuzeyin her şeyini sevdiğim gibi cazını da çok seviyorum. Aslında agresif olsa da o bölgenin cazı, özellikle e.s.t. gibi Tord Gustavsen Trio’nun da müziği ciddi anlamda yavaş. Yavaşlıktan kastım, yumuşak. Bu tarza mellow diyorlar sanırım. Tord Gustavsen, 2003 yılında Tord Gustavsen Trio adı altında Changing Places albümüyle hayatımıza girmişti. Ardından 2005’te The Ground ve 2007’de de Being There albümleri çıktı. Ve trio olarak, bundan sonra henüz bir albüm yayınlamadı Tord.

Tabi bu demek değil ki bıraktılar ya da ara verdiler caza. Tord Gustavsen Ensemble olarak 2009 yılında Restoreded, Returned albümünü yayınlayan Tord Gustavsen, basta Mats Eilertsen  ve davulda Jarle Vespestad ile oluşturduğu triosuna saksafonda Tore Brunborg’u da ekleyerek Tord Gustavsen Quartet’i oluşturdu bu yıl. Ve bu birleşimin hemen ardından da The Well albümü geldi. Öncelikle şunu belirtmek elzem geliyor; grubun albümlerinin tümü ECM firması çıkışlı. Ve ECM plak şirketinin Keith Jarrett, Chick Corea ve Jan Garbarek gibi üstadlara albüm bastığı düşünülürse, sanatçı seçiminde de ne denli titiz oldukları malum. Herkese albüm basmaz ECM, bastığı zaman da akıl alır adeta.

Ne diyordum? The Well.. Tord Gustavsen Quartet’in ilk albümü bu. Ve ‘Ensemble’daki o havanın, vokal olmadan devam ettiğini görüyoruz. Minimalist bir hava hakim The Well’de, Tord’un diğer tüm albümlerinde olduğu gibi. Yine mellow cazın sınırlarını ambient bir hava ile zorlamışlar. Saksafon biraz depresif bir hava katmış tüm albüme. Hatta öyle ki en ön planda olan enstrüman da saksafon olmuş diyebilirim trionun aksine. Aslında kulağa çarpan bir diğer özellikse davul ve bas etkisinin Tord Gustavsen Quartet’te de az olması. Ben bunu özellikle yaptığını düşünüyorum Tord’un. Ama sevdiğim bir özelliği olduğunu söyleyemeyeceğim. Zira kontrabasın çok seçilmediği bir cazda, bir şeylerin eksik olduğunu düşünüyorum.

Bu özellik tabii ki albümü gölgelemiyor. Ama Esbjörn Svensson  Trio’da olduğu gibi bir bas da karşılamıyor sizi. Daha ziyade belirttiğim gibi piyano ve saksafon ağırlık bir minimalist cazdan bahsetmemiz gerekiyor The Well’i ele aldığımızda. Eleştirmenlerin yine beş yıldız verdiği bir albüm The Well. Onu da belirtmeden geçmek olmaz. Size aşağıda bir Quartet’in bir kolaj örneğini sunuyor olacağım. Ben bu adamı, Tord’u yani, gerek trio, gerek ensemle ve gerekse de quartet olarak dinlemenizi salık veriyorum. Şahsi kanaatim ise Tord Gustavsen Trio’dan yana. Albüm derseniz de The Ground. Açın ve kendinizi bu kuzeyli, bebek yüzlü adamın müziğine bırakın diyorum. İyi dinlemeler..

Tord Gustavsen Quartet – The Well:

YouTube Preview Image