Tarih öncesinden gelen sesler

Çocukken Jurassic Park’ı ilk izlediğim zamanı hatırlıyorum. O dev dinozorları ekranda görünce mest olmuştum. Spielberg’un de hakkını yememek lazım gerçekten başarılı bir iş çıkarmıştı ortaya. Ama beni filmde en çok etkileyen şey, dinozorların o ürkütücü görüntülerinden öte çıkardıkları sesler olmuştu. Her seferinde o tiz sesler yüzünden tüylerim diken diken oluyordu. Kendimi bu kocaman hayvanlarla karanlık bir ormanda hayal ediyordum. Fazlasıyla adrenalin dolu bir hayaldi bu. Bu hayalin içinde başka tarih öncesi hayvanlar da olmalıydı.

316575730_640

 

Görüntüleri ve sesleriyle beni ürkütmeliydiler ama bu hayvanlar filmlerde pek yer almıyordu. İyi de Spielberg bu hayvanlarla ilgili film çekmezse ben onların sesini nasıl duyacaktım? Dinozorlar dışındaki tarih öncesi hayvanlar mesela bir bebek mamut, bir balina ya da bir domuz nasıl sesler çıkarıyordu? Şimdiki akrabalarından çok mu farklıydı? Çok mu ürkütücüydü? Peki diğer soyu tükenmiş hayvanların nasıl sesler çıkardığına dair düşünen var mıydı? Ben başkasının bu konu hakkında fazla kafa yormayacağını farz edip merakımı bir kenara bırakmıştım ki,  soyu tükenmiş hayvanların nasıl sesler çıkardığına dair kafa yoran, hatta kafa yormakla kalmayıp bir de bu sorunun cevabını bilim ile vermeye çalışan Fransız sanatçı Marguerite Humeau’nun 2011 yılında hayata geçirdiği Back, Here Below, Formidable – The Rebirth of Prehistoric Creatures isimli projesi ile karşılaştım. Kendisi, tarih öncesinde yaşamış hayvanların seslerinden oluşan bir kayıt hazırlamıştı. İyi de bu zati muhterem bu işi nasıl becermişti? İşte projenin detayları;

IMG_8285_ALEX_LAKE copy

Bilindiği gibi ses sistemini oluşturan kısımlar yumuşak doku olduğundan ve fosilleşmediğinden Humeau, nesli tükenmiş bu hayvanların (bebek mamut, balina ve domuz) fosillerinin kafa, boyun ve çene kısımlarından aldığı kemikleri analiz ederek, ses sistemlerini oluşturan dokuları tahmin etmeye çalışmış. Bu konuda yardımcı olması için, soyu tükenmiş bu üç türün yaşayan en yakın akrabaları olarak filleri, yaban domuzlarını ve yunus balıklarını incelemiş ve MRI ile taramış. Dahası, Humeau hayvanların ses sistemlerini en iyi şekilde tasarlamak için bir çok paleontolojistle, hayvanbilimciyle, veterinerle, mühendisle, kaşifle, cerrahla, kulak-burun uzmanıyla ve radyologla işbirliği yapmış.

wooly-mammoth-sound-3d-printing-3

Soyu tükenen bu üç hayvan için muhtemel rezonans boşluğunu, boğaz kısmını, ses tellerini ve soluk borusunu modellemiş ve bu modellerden hava üflendiğinde çıkabilecek sesleri kaydetmiş. Senezoik çağa ait (memeli hayvanlar devri) bir bebek mamut, bir balina ve bir domuzun seslerini yeniden duyurmayı amaçlayan bu proje ile Humeau, dünyanın birçok yerinden onlarca ödül almış ve projesi MoMa dahil onlarca müzede sergilenmiş. Sonuç olarak, gösterilen titiz çalışma ve fikrin orjinalliği karşısında şaşırmamak elde değil. Yine de bu kadar zahmete gerek var mı, bildiğimiz sesler işte diyenleri de duyar gibiyim. O şahsiyetlere tarih öncesi bir hayvanın sesiyle veda etmek istiyorum: Oukl!

İşte karşınızda tarih öncesi yaratıkların sesleri:

https://soundcloud.com/margueritehumeau/recording-5mn

https://vimeo.com/45518632