Makedonya’da Türk İzleri

3

Balkanların kalbinde yer alan Makedonya yemyeşil vadiler ve göllerle kaplı. Tarihi ve doğal güzellikleriyle baştan başa gezilip görülmeyi fazlasıyla hakediyor. Doğu Roma İmparatorluğunu kurulduğu bu topraklar, 300 yıl Osmanlı’nın hakimiyetinde kalmış  Şimdilerde Sırplar, Boşnaklar, Arnavutlar, Türkler ve Yahudiler’in barış içinde yaşadığı Makedonya’da bugün Türk izleri taşıyan kentleri gezeceğiz.

1

Kalkandelen nam-ı diğer Tetova

Makedonya’nın en büyük şehirlerinden olan Kalkandelen’in üç değişik ismi var. Türkler Kalkandelen, Arnavutlar Tetova, Makedonlar ise Tetovo olarak adlandırıyor bu kenti. Başkenti Üsküp’ten 40 km uzaklıkta yer alıyor. Kentte görülmesi gereken  2 önemli adresten biri Alaca Camii ya da diğer adıyla Abdurrahman Paşa Camii.1495 yılında Hurşide ve Mensure Hanım adlarında iki kız kardeş tarafında yaptırılan camii, 1833 de Abdurrahman Paşa tarafından yeniden inşa edilerek genişletilmiş. İçindeki ve dışındaki el emeği göz nuru işlemelerin yapımında tam 55 bin yumurta akının kullanıldığı  sanılıyor.Renklerse ilk günkü kadar canlı.

 tetova-alaca-camii-pic

Kalkandelen’deki bir diğer önemli adres belki de bütün Rumeli’nin en meşhur Bektaşi ocaklarından biri olan Harâbâtî Baba Tekkesi. Osmanlı İmparatorluğu devrinde eski Yugoslavya topraklarında yapılan 400 tekkeden biri. Şar Dağları”nın eteğine kurulu ve yaklaşık 500 yıllık tarihe sahip.Kanuni Sultan Süleyman’ın sadrazamlarından biri tarafından 1526 yılında kurulan dergahta birçok ünlü Bektaşi babası hizmet etmiş.Bektaşi dervişlerinin Mareşal Tito döneminde bir süre buradan ayrılmalarıyla bakımsızlaşmışsa da hala Osmanlı izleri taşıyor. Ahşap bir çatı ile örtülmüş şadırvan, büyük bahçe ve çeşitli bölümlerden oluşan kompleks görülmeye değer.

786143

Makedonya’nın 2. büyük kenti Manastır

Evliya Çelebi, Seyahatnâmesinde “En güzel Rum ili” olarak tanımlamış Manastır’ı. Gerçek bir kültür merkezi sayılabiecek kentte nereye başınızı çevirseniz Osmanlı izlerine rastlayabilirsibniz. Bu arada Makedonya’nın en büyük ikinci üniversitesi de burada bulunuyor. Makedonyalıların bugün “Bitola” diye isimlendirdiği kente Osmanlı İmparatorluğu döneminde, çevresindeki manastır kalıntılarından ötürü bu isim verilmiş. Bizans İmparatorluğu döneminde şehir, Balkanların dağlık bölgelerinden gelen ve Selanik’i Adriyatik denizine bağyalan eski Roma yolu üzerinde önemli bir konaklama merkeziydi.

Bitola - centre

 

Kentin Osmanlı devletinin topraklarına katılması, Sultan I. Murat döneminde oldu. Tanzimat Fermanı’nın ilanından sonra, Makedonya’yı oluşturan üç vilayetten birisi olan Manastır, aynı zamanda Üçüncü Ordu’nun da merkezi yapıldı. Üçüncü Ordu’nun merkezinin Manastır’a alınmasıyla birlikte, şehre bir çok okul yaptırıldı. Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün  1895’ten itibaren okuduğu Manastır Askeri İdadisi de aynı dönemde açıldı. Bina şimdi müze olarak kullanılıyor. Girişindeki tabelada; “Çağdaş Türkiye’nin yaratıcısı ve ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk 1898 yılında Askerî İdadî’yi bu binada bitirdi” ibaresi yer alıyor.

22201438_manastir667159_ataturkun_manastir_mezuniyeti_kutlandi

 

 

 

 

 

 

 

Müzede Atatürk`ün balmumu heykeli, büstü ve bazı eşyaları ile hayatı, katıldığı savaşlar, devrimleri, veciz sözlerini içeren bilgiler, fotoğraflar ve Atatürk ile ilgili Türkçe ve diğer dillerde yayımlanmış kitap, broşür ve dergiler sergileniyor. Ulu Önder Atatürkü anlatan belgesel Türkçe, İngilizce ve Makedonca dillerinde izlenebiliyor.

Manastır’da, Osmanlı’dan günümüze ulaşan eserlerin başında; saat kulesi, 16’ıncı yüzyılda yapılan Yeni Cami, İshakiye Camii, Manastır Bedesteni, tarihî Postahane bulunuyor.

 Macedonia

Elması ile ünlü Resne

15-20 bin nüfuslu bir Makedon kenti olan Resne’de yaklaşık 5 bin kadar Türk yaşıyor.Elması ve köftesiye anılan bu kentte bir de ünlü konak var.Resneli Niyazi Paşanın Konağı. Osmanlı İmparatorluğu döneminde Resne Garnizon Komutanı olarak görev yapan ve İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin kurucuları arasında yer alan Resneli Niyazi Bey, bu konağı Paris’te çok beğendiği Versaille Sarayı’nın minyatür şekli olarak yaptırmış o dönemde. Ve bir süre çalışma ofisi olarak kullanmış.Konak Koruma altına alınmış. Müze, sanat galerisi ve radyo merkezi olarak hizmet veriyor şimdilerde.

 St.Jovan Bigorski 6, by Darko Onosimoski, Panoramio

Makedon mutfağında neler var?

 Makedonya Mutfağı  Türk mutfağına çok benziyor. Süt, tereyağı, ekmek ve kuzu eti yemeklerinden hiç eksik olmuyor. Bizim kebaplar, tatlılar ve börekler de makedonya mutfağında en sık rastlayacağınız lezzetlerden. Kemiksiz kuzu etinden yapılan “Makedon yahnisi” de meşhur bir başka tat. Bu arada güveçte kuru fasulyenin tadına bakmadan dönmeyin. Köfte ve kırmızıbiber turşusu da damak çatlatan tadlardan. Üzerine peynir rendelenmiş çoban salatası ile nefis bir ziyafet çekebilirsiniz.

makedonska kujna (1)

 

Comments
  1. Zülfikâr Ada

    Ben Kalkandelen doğumluyum. Anlattıklarınız çok güzel.Bir de Kalkandelen KALESİNİ belirtmek gerek.
    1820 lerde Abulrahman paşa tarafından inşa edilmiş.
    Zülfikâr Ada