Kayıp bir yıldız: Yıldız Moran

yildizmoran2

Yıldız Moran Türkiye’nin ilk kadın fotoğrafçılarından biri. Aslında Türk fotoğrafının akademik eğitim almış ve profesyonel anlamdaki ilk kadın fotoğrafçısı. 1932 doğumlu Moran, 1951 yılında İngiltere’ye fotoğraf eğitimi almaya gidiyor. İngiltere’de kaldığı dört yıl boyunca sergiler açıyor. Bu sırada çeşitli Avrupa ülkelerini gezerek fotoğraf çekmeye devam ediyor.

Türkiye’ye döndükten sonra fotoğraf çekmeye devam ediyor. Ama bu sefer tüm yurdu gezerek Anadolu’yu ve insanları fotoğraflıyor. Sadece 12 yıl fotoğraf çekip, 1962 yılında evlenip fotoğraf çekmeyi bırakıyor. Ve bu dört yıl içinde 3 çocuk annesi oluyor. Kısaca evliliği ve annelik için fotoğrafçılığı bırakıyor. Neden fotoğrafı bıraktığı sorulduğunda ise “üç çocuk dünyaya getirip fotoğraftan uzaklaştım. 10 yıl kadar hep yine başlamayı umdum. Ama arayı açtıktan sonra çok zor, acımasız bir konu. Çok geniş olanakları var. Çok güzel bir anlatım yolu. Düzeyini korumak için büyük çaba gerekli. Her sanatta olduğu gibi. Yarım olacak iş değil. Hiç yapmamak daha iyi” şeklinde bir cevap vermişti.

Peki Yıldız Moran kiminle evleniyor? Ünlü şair Özdemir Asaf ile. Moran, Özdemir Asaf’ı şu şekilde tarif ediyordu: “Duygulu, kibar, hiç görülmemiş ve bir daha göremeyeceğim bir insandı Özdemir Asaf. Pırıl pırıl bir zeka, renkli, yepyeni, bambaşka bir dünyaydı o. Olağanüstü bir insandı kısacası…” Yıldız Moran 1981 yılında kocasını kaybediyor. Kendi ise 1995 yılında hayata gözlerini yumuyor. Yıldız Moran hakkında daha geniş bir bilgi isteyenler, Adam yayınlarından çıkmış Fotoğrafçı, Yıldız Moran’ kitabına göz atabilirler.  Son olarak Yıldız Moran tarafından çekilmiş bazı fotoğraflar ile yazıya bir nokta koyalım.