İnanma ihtiyacı ve batıllar

İnsanoğlu hep bir şeylere, birilerine, olaylara ya da durumlara inanma ihtiyacı duyar. Bu ezelden beri böyledir. İnanmak bir nevi tedavi ya da umut kapısı bir yerde. Çeşit çeşit inançlarımız var; kimi bir yaratıcıya inanır, kimi bir dine, kimi doğaya, kimi sevginin gücüne kimi… Örnekler çoğaltılabilir istediğimiz kadar. Tüm bu inançlar silsilesinin içinde biri var ki şahsım adına saçma bulduğum ama gelin görün ki bazılarının ciddi anlamda bel bağladığı ya da korktuğu bir inanç türü bu: batıl inanç!

kara-kedi

Neden böyle bir konu üzerine yazıyorum bugün, çünkü bu batıl inançlardan birinden sıtkım sıyrılmış durumda. Bu batıl’ın adı Cuma! Kendisi benim kedim olur ve kendisi bir kara kedidir. Beni tanıyan ya da yeni tanımaya başlayan herkesten illa ki Cuma’ya yönelik bu lafı duydum. Kara kedi uğursuzluk getirir! Hal böyle olunca insanlar daha ne kadar saçmalayabiliyor acaba daha ne trajikomik şeylere inanıyor ya da bel bağlıyor diye düşündüm.

Batıl inanç diğer bir değişle boş inanç, mantıksal bir temele dayanmayan inanç ve davranışlara deniyor.  Az önce de belirttim ya insanlar ilk çağlardan beri hangi ırktan, milletten, toplumdan olduğu fark etmeden gerçeklik payı olmayan, korkuları, çaresizlikleri, eski gelenekleri gereği genellikle doğaüstü olan batıl inanç diye adlandırdığımız olaylara inanırlar.

Batıl inançların kökeni aslında eski paganist inançlardan geliyor. Buradaki mantık yine insanlar tarafından tezahür edilen gerçek dışı bir olgu ya da olaya inanma durumudur. Erkekler bu konuda daha ilgisizken geçmişten günümüze süregelen batıl inançların birçoğunun kökeninin kadınlara dayanıyor.

Yazıya girişte şu çok meşhur kara kedi batılından bahsettim nedir efendim geçmişten bu yana insanlar kara kedi gördüklerinde başlarına bir aksilik, kötü bir şey geleceğini düşünmüşler bir de üstüne kendilerine bir panzehir düşünerek kendilerince bir çözüm üretmişler! Kara kedi görünce saçınızı çekiniz!

Baktığımızda aslında birçok batılın geçmişte bir efsaneye, bir öyküye dayandığını görüyoruz. Mesela 13 rakamının yine uğursuzluk sayıldığı inancın temeli İskandinavlara dayanıyor. Eski İskandinavların dinlerindeki bir öyküye göre düzenbaz tanrı Loki 12 tanrının katıldığı bir şölene 13. olarak gitmiş ve eğlenceyi bozmuştur. Bu olayın sebep olduğu kavga İskandinavların en gözde tanrısı Balder’in ölümüne yol açınca 13 sayısı o gün bugündür uğursuz sayılmış. Hatta olayı öyle abartmışlar ki 12 kişilik bir masaya 13. Bir kişi asla oturmazmış ya da bazı ünlü otellerde 13. Kat ve 13 numaralı oda yokmuş!

batil-inanclar-nereden-geliyor--batil-inanc-13-1156477

Batıl inançların çoğu çok eskilere dayansa da yakın geçmişe ait batıllar da var. Mesela aynı kibritle art arda 3 sigara yakmanın uğursuzluk getireceğine inanılıyormuş. Bu batılın 1899-1902 yılları arasında İngilizlerin Güney Afrika’da yaşayan Afrikanerler ile yaptığı Güney Afrika Savaşı’ndan kaynaklandığı söylenmektedir. Rivayete göre, usta Afrikaner nişancıları üç İngiliz askerinin tek bir kibritle sigaralarını yakmaları sırasında yerlerini saptamış ve yanık kibriti elinde tutan askeri öldürmüş.

Batıl konusunda bizim insanımız da yabancılardan geri durmamış. Bizde de geçmişte bazı olaylar üzerinden ortaya çıkmış ve günümüze kadar gelmiş inançlar var. Mesela elektriğin yaygın olmadığı dönemlerde geceleri karanlıkta yapılan tırnak bakımı neticesinde hoş olmayan olaylar yaşanmış. Dolayısı ile geceleri tırnak kesmenin hoş olmadığı günümüzde de bireylere anlatılıyor.

İşin özünde batıllar nereden çıkarsa çıksın farketmeksizin korku öğesine dayanıyor, bireylere bir şey yaptırmak ya da yaptırmamanın en kolay yollarından biri olarak da bu batıllar tercih edilebiliyor. Bu tip şeylere inanır mısınız bilmem ama inana da inanmayana da saygı sonsuz. Yazımı noktalarken sizi dünyada ve bizim topraklarımızda inanılan son derece garip ötesi batıllarla baş başa bırakıyorum.

İyi eğlenceler…

batil_inanc_th

Dünyada Batıl İnançlar

* 2 ayaklı merdiven açıkken bir üçgen oluşturur. Altından geçmek bazı Hristiyanlarca kutsal üçlemenin bozulmasına neden olduğuna inanılır. Kutsal üçleme kırılarak şeytanla bir anlaşma içerisine girildiği söylenir ve kötü şans getirir.

* Yakınlarda bir baykuş 3 kez öttüğünde oraya ölüm getirdiğine inanılır.
* Ortada hiçbir şey yokken evin içinde bir köpeğin havlaması sonucunda evde birinin hastalanacağına inanılır.

* Eğer fakir birine yeni bir çift ayakkabı vermezseniz hayatınız boyunca öldükten sonra diğer yaşama çıplak ayakla gidersiniz.
*Birinin bardakta yarım kalmış suyuna su ilave ederek içilmez kötü kader getirir.
*Cadılardan korunmak için mavi boncuk taşınır.
*Eğer köprüde bir arkadaşınıza ‘hoşçakal’ derseniz o arkadaşınızı bir daha göremezsiniz.

*Fırtınalı havada saç kesmek iyi şans getirir.

Anadolu’da Batıl İnançlar

*Esnaf, o gün işlerin iyi gitmesi için siftah parasını yere atar ya da yüzüne sürer. *Birine kesici alet verilirken düşmanlığa yol açmasın diye üzerine tükürülür.

*İlk yaylaya çıkışta sığırların ortasından bir yabancı geçerse sığırlar hamile kalmaz, doğum yapmazlar.

*Kapı eşiğinde oturulmaz, insan bekar kalır.