Fotoğrafı değiştiren 10 yeni trend

Daniel-Duart

Dijital fotoğraf makinelerimiz, akıllı cep telefonlarımızla hepimiz fotoğrafçı olduk. Fotoğrafı ve fotoğraf çekmeyi çok seviyoruz. İste bu merak, bilinçli veya bilinçsiz, dünyanın kaydına katkı yapmamızı sağlıyor.

Geçtiğimiz ay Londra’da Somerset House’da harika bir sergi vardı. Dünyanın önde gelen fotoğraf örgütlerinden The World Photography Organisation’ın (WPO) yıllık fotoğraf sergisi…

WPO 170 ülkeden 120 bin fotoğraf meraklısının üye olduğu bir kuruluş. Üyelerinin arasında Ukrayna’dan Peru’ya, profesyoneller de var amatörler de. Ortak tutkuları fotoğraf olan bu insanların işlerinin sergilendiği ve her yıl bir yarışmayla taçlandırılan geleneksel sergide, bir önceki yılın kayıtları sunuluyor. Bu kayıtlar sadece dünyanın değişimini değil, bizim bu degişimi nasıl kayıt altına aldığımızı da çok çarpıcı örneklerle  anlatıyor. Yani aslında fotoğraf sanatındaki yeni trendleri özetliyor; stil, konu ve obje ekseninde, yepyeni isimlerle birlikte.

Bu yılki sergide öne çıkan belli başlı 10 trend çok konuşuldu buralarda. Başta fotoğraf meraklıları olmak üzere, aslında herkesin haberdar olmaktan memnun olacağını düşündüğüm bu trendler şöyle:

SONY DSC

Dijital sihirbazlar Teknolojinin gelişimi malumunuz. Bu gelişim bir yandan hayatımızı kolaylaştırırken aslında diğer yandan karmaşık hale de getiriyor. Teknolojinin fotoğrafa etkisi de benzer sekilde. Günümüzde fotoğraf git gide daha karmaşık bir hal alıyor. Ortalıkta dijital sihirbazlar dolaşmaya başladı. Örnegin Markus Reugels bunlardan biri. Alman fotoğrafçı adeta bir laboratuvar ortamı kıvamındaki stüdyosunda 3 boyutlu şahane görüntüler icad ediyor. Fotoğraflarında hiçbir manupulasyon ya da photoshop yok, o sadece yüksek hızlı kameralar kullanıyor.

Bilgisayarlı renklendirme Siyah beyaz fotoğraflar her zaman özel bir yere sahiptir. Geçmişten gelen sepya var bir de şimdilerde yeniden kalbimizi çalan. Ama bunların ötesinde renk de fotoğrafta önemli bir unsur halini almış durumda. Yeni nesil fotoğrafçıların pekçoğu için renk, fotoğrafta kritik bir unsur. En iyi orneklerinden biri için İspanyol fotoğrafçı Daniel Duart’in işlerine bakabilirsiniz mesela. 21. Yy’da Marakeş’teki hayatı yumuşacık bir renk paletiyle sunduğu fotoğrafları nefis.

christianaslund

Tepetaklak dünya Tıpkı mimaride olduğu gibi fotoğrafta da boyut önemlidir. Yeni nesil fotoğrafçılıkta öne çıkan trendlerden biri de boyutta deformasyon. Bakış açısının anahtar unsur olduğu bu trend, Christian Aslund’un fotoğraflarında olduğu gibi dünyaya tepetaklak baktırıyor.

Yeni sürrealizm Biçimi bozulmuş boyutların yanısıra fotoğrafta yeniden bir sürrealizm akımından da söz etmek mümkün. Dünyanın en ünlü sürrealist fotoğrafçılarından Man Ray’ın takipçileri olan yeni sürrealistlerin yaptığı şey şu: dijital asistanlar yardımıyla ölçek ve perspektifi boz, olağan objeleri olağaüstü hallere sok. İyi bir örnek için bkz Edurne Aginana’nın fotoğrafları.

julia

iPhone fotoğrafları iPhone fotoğraflarına artık kimse burun kıvırmasın. Dünyada koca koca fotoğraf otoriteleri bile yeni yüzyılın fotoğrafında onlara yer veriyor. Onlar hem trendin kendisi hem trendlerin belirleyicisi. Instagramı takip edenler, iPhone fotoğraflarının müthiş bir kayıt arşivi yarattığını biliyor. Üstelik bu arşiv hem çok güncel hem daima erişilebilir. Taylandlı Satirat Damampai, instagramda gay arkadaşlarının fotoğraflarını yayınlıyor. Anlatmak istediği, henüz kendi yaşadığı toplumda anlatamadıkları. Bu ve benzeri yüzlerce örnekteki gibi, iPhone fotoğraflarının sosyal ve politik bir gücü de var. Tıpkı fotoğrafın temel işlevlerinden birinde saydığımız gibi.

Kolajlar Yeni nesil fotoğrafta öne çıkan bir diğer yeni trend, aslında tıpkı iPhone fotoğraflarında olduğu gibi retro bir yeni. Cut-up adı verilen ve kes-birleştir olarak tercüme edilebilecek, kelimenin tam anlamıyla bu şekilde gerçekleştirilen, kelimenin yan anlamlarında edebiyat, sanat hatta müzikte de yer bulmuş olaylar bütünü bir kavram. Kolajlar ve bu kes-birleştirler günümüz fotoğrafçılığında önemli yer buluyor. Dijital araç gereçler yardımıyla değil, birfiil elle icad edilen bu fotoğraflar, fotoğrafta şu sıralar benim en sevdiklerimden. 1920’lerin Sovyetler Birliği’ne bu teknikle gizemli yeni bir anlatım getiren Rus fotoğrafçı Julia Borissova’yi WPO’nun sergisinde tanıdım. Size de tanışmanızı tavsiye ederim.

fausto_podavini

Etkileyici konular Bilirsiniz çocuklar ve gençler fotoğrafın en güzel malzemelerindendir. Her yerde her koşulda hep harika öyküler yaratırlar. Yaşlıları ise en sık portre fotoğraflarında görürüz. Malum yüzdeki çizgiler ne kadar çoksa portre o kadar çok şey anlatır. Yeni dönemde ise fotoğrafta çocuk, genç, yaşlı ayırd etmeksizin öne çıkan bir trend var. Fausto Podavini’nin İtalyan yaşlı bir çifti konu aldığı fotoğraflarda bu trendi yakalamak mümkün. Podavani içlerinden birinin Alzheimer hastası olduğu bir çifti aynaların karşısında görüntülemiş. Müthiş etkileyici.

Tablo gibi fotoğraflar Akıllı telefonlarda fotoğraf efektleri tarafında bir dolu uygulama var. Bunlar arasında bazıları hakikaten çok keyifli, çok yaratıcı. Örneğin fotoğraflarınızı resim haline getirenler var. Evde masanın üzerindeki meyvelerin fotoğrafını çekip bu uygulamayla şahane bir natürmorta dönüştürmeniz mümkün. Ya da Boğaz’a karşı otururken görüntülediğiniz manzarayı yine bu efektler sayesinde bir Fausto Zonaro tablosuna dönüştürebilirsiniz anında! Vietnamlı fotoğrafçı Nguyen Hoang Hiep ise bu işi profesyonel yapanlara iyi bir örnek.

robin utrecht

Hayvan portreleri Fotoğraf dünyasındaki yeni trendler arasında hayvan portreleri de var. Alıştığımız portre fotoğraflarında kullanılan taktik ve ışıkla hayvan fotoğrafları çekenler var. Bu portreler insan portrelerinde olduğu gibi hayvanların karakterini ortaya koyuyor. Kibirli horozlar, utangaç sincaplar, uyanık maymunlar, görmüş geçirmiş kargalar…Singapurlu fotoğraf sanatçısı Ernest Goh’nun işlerine göz atmanızı tavsiye ederim.

Oyunu değiştirenler Bütün bu trendler ve bu trendlerin yaratıcıları oyunu tamamen değiştirdi aslında ama, fotoğraf dünyasında bir yeni trend, bir yeni tür fotoğrafçı daha var ki onlara gerçekten “oyun değiştiriciler” deniyor. Hollandalı fotoğrafçı Robin Utrecht gibilerinin aralarında olduğu bu isimler, geleneksel spor fotoğrafçılığını bambaşka bir boyuta taşımışlar. Spor fotoğrafçılarının kullandığı teknik ve araçlarla sanat eserleri yaratıyorlar. Tek kelimeyle şairane!