Çöpadamın mutlu sonu

stik1

Bugün dünya mutluluk günü! Bu mutlu gün için size mutlu bir hikayem var. Londra’nın benim için big ben, kırmızı telefon kulübeleri, siyah taksiler hatta çok sevdiğim London Eye (dev dönmedolap) kadar alemeti faikası olan birinden bahsedeceğim…

Çöpadamı tanırsınız. Hani şu yuvarlak kafası dışında herşeyi çizgi olan adam. Hani çocukken çizdiğimiz, resim derslerinde beceriksizliğimizi anlatırken “çöpadam bile çizemiyorum” diye destek aldığımız, Cin Ali adı altında türlü maceralarla bize okuma yazmayı öğreten çöpadam. İşte o çöpadam Londra’da yaşıyor. Hatta Londra’da bir çöpadamlar topluluğu var. Tıpkı Hintliler, Kolombiyalılar, Türkler, Fransızlar gibi onlar da Londra’nın sakinlerinden.

Ele başları ise Stik!

stik2

Stik hali hazırda 30’lu yaşlarını süren bir İngiliz graffiti sanatçısı. Londra’da yaşıyor ve Londra’nın sokak duvarlarına çöpadamlar çiziyor. Bazen devleşen, bazen rahatsız eden, bazen hüzünlendiren, sıklıkla gülümseten çöpadamlar bunlar. Koskocaman gözleri var ama ağızları yok. Sessizler. Ama çok şey anlatıyorlar. Ve hep ama hep gözleri üzerinizde çünkü en sevdikleri iş bu: gözlemlemek. Sanat eseri dediğin genellikle “bana bak, bana bak, bana bak” diye seslenir, kendine göz diktirir ya…Stik’in çöpadamları tam tersi sana bakıyor. Bu bakış bazen sana kendini önemli hissettiriyor bazense basbayağı sinir ediyor.

Londra’da graffiti ya da artık daha yaygın adıyla street art çok gelişmiş. Dünyada bu konuda önde gelen şehirlerden biri. Londra sokakları rengarenk bir açıkhava müzesi gibi.  Tüm dünyanın tanıdığı Banksy’den Stik gibi yükselen yeni isimlere, Şangay’dan Lizbon’a dünya sokak sanatı sahnelerinin öne çıkan isimlerinden adı sanı bilinmeyen yüzlerce eli boyalıya evsahipliği yapıyor. Üstelik bu müzedeki eserlerden pekçoğu sadece kısa süre gösterimde. Zira yapılanlar siliniyor, silinenenlerin yerine yenileri yapılıyor. Bazen birinin yaptığını diğeri tamamlıyor, duvarlar hiçbir zaman boş kalmıyor.

stik4

Stik şu anda Londra street art sahnesinin yükselen isimlerinden. Bu yükselişin yaklaşık 2 yıllık bir geçmişi var. Ondan önce evsiz, Londra’daki yüzlerce sokak sanatçısı gibi yasadışı olan stik, 2011 yılında ilk kez bir sergi açtı. Sokaktaki işlerini galeriye taşıdı. Londra West End’de Walk adı altında açılan ilk Stik sergisi büyük ses getirdi. Stik’in işleri güzel paralara alıcı buldu. Hatta alıcılar arasında Elton John, Brian May, Tinie Tempah, Chris Martin, Goldie, Ed Sheehan, Bono gibi çok ünlü isimler de oldu. Hatta ve hatta ingiltere Başbakanı David Cameron, ABD Başkanı Obama’ya bir Stik bile hediye etti. Stik’in ünü büyürken ikinci sergi geçtiğimiz yıl geldi.  Güneyde, Dulwich’teki bu sergi de çok beğenildi.

Stik halen Londra duvarlarını boyamaya devam ediyor. Galerilerle çalışmaları da sürüyor. En son New York’ta bir galeri ile anlaştığını duydum. Çöpadamların yeni dünyaya ziyareti yakın olsa gerek.

Londra’nın pekçok yerinde Stik’in çöpadamlarına rastlamak mümkün ama en çok yer aldıkları bölge Doğu Londra’daki Shoreditch. Londra’nın son yıllardaki en hip mekanı Shoreditch’in sokak duvarlarında çok sayıda çöpadam yaşıyor. Pekçoğu hem halk hem polis tarafından tastiklenniş yasal işler. Sokak sanatçılarının adeti değildir ama Stik takıntılı. Zamanında silinen işlerinin yerine gelir yine aynısını yaparmış, şimdilerde düzenli olarak mevcut işlerini cilalıyor. Çünkü o hem sokaklara hem duvarlara ama en çok da çöpadamlarına saygı duyuyor. Onları çok ama çok seviyor.

stik5

Stik ünlenince dergi ve gazetelerde röportajları yer almaya başladı. Bu içerikler henüz çok fazla değil ama hakkında bir dolu bilgiye ulaşmak mümkün. Örneğin bir röportajında neden ısrarla çöp adam çizdiğini sormuşlar. Önce çöpadam lafına karşı çıkmış yanıtında, “Çöpadam demek yanlış ben çöpinsanlar çiziyorum. Hatta onların cinsiyeti yok. Ne isterseniz o oluyorlar. Sadece cinsiyetsiz değil aynı zamanda kimliksiz, uyruksuz, sınıfsızlar. Çocukken çizdiklerimizin aynısı ama yetişkinler için olanı.”

Stik ilk çöpadamı ne zaman çizdiğini de hatırlamıyormuş. “Zaten önemli de değil” diyor…”Önemli olan hiç durmadan çizmiş olmam.”

stik7

Bir şehrin sokak duvarları o şehrin nasıl ne kadar yaşadığının aynası bence. Ve Stik’in söylediği gibi duvarlar oldukça duvar resimleri de olmaya devam edecek. Yasal veya yasadışı…Seviyor veya sevmiyor olsanız da…

Stik’in en büyük ilham kaynağı taş devri yontularıymış. “Bu yontular taş devri insanı hakkında ipuçları verir. Çöpadamın da 21. yüzyıl insanı hakkında ipuçları vermesini istiyorum” diyor ve ekliyor:

“Gelecek nesile şunu söylemek istiyorum: Evet gezegenin ağzına sıçanlar biziz ama duygularımız da vardı.”

Stik’in çöpadamları ne kadar geleceğe uzanır bilemem ama bir sonraki nesile kalırsa, o nesil bizden daha az nefret edecektir kesin.